Zespół de Quervaina jak leczyć by szybko ulżyć sobie w bólu?

Zespół de Quervaina to jedno z najczęstszych schorzeń okolicy kciuka i nadgarstka, objawiające się silnym bólem u podstawy kciuka. Najszybsze złagodzenie bólu przynosi połączenie unieruchomienia ortezą i podania iniekcji steroidowej bezpośrednio do pochewki ścięgnistej kciuka. Kluczowe jest jednak jak najwcześniejsze rozpoznanie choroby i kompleksowe wdrożenie leczenia, by zapobiec przewlekłemu blokowaniu ruchu oraz dalszemu uszkodzeniu ścięgien^[1][4].

Definicja i objawy zespołu de Quervaina

Zespół de Quervaina to zapalenie pochewek ścięgnistych mięśnia odwodziciela długiego kciuka oraz prostownika krótkiego kciuka, przebiegających po promieniowej stronie nadgarstka^[1][2]. Dominującym objawem jest ból po stronie promieniowej nadgarstka, nasilający się przy ruchach kciuka lub podczas chwytania. Do typowych symptomów zalicza się także tkliwość, obrzęk i trudność w wykonywaniu ruchów wymagających odchylania nadgarstka^[1][4].

Charakterystyczny dla choroby jest dodatni objaw Finkelsteina – czyli wyraźny ból przy zgięciu kciuka do środka dłoni i odchyleniu nadgarstka w stronę łokciową^[1][3]. Mechanizmem leżącym u podłoża schorzenia jest początkowe zapalenie pochewki i wysięk, prowadzący z czasem do przerostu błony maziowej, zwężenia przestrzeni ścięgien oraz zjawisk włóknienia i zwapnienia, co stopniowo blokuje płynność ślizgu ścięgien^[1][4].

Najważniejsze przyczyny i czynniki ryzyka

Kluczowe przyczyny rozwoju zespołu de Quervaina obejmują przeciążenia ręki wywołane powtarzalnymi, typowymi dla pracy manualnej ruchami nadgarstka i kciuka. Narażone są także osoby po urazach lub z chorobami zapalnymi stawów, jak reumatoidalne zapalenie^[2][5]. W praktyce klinicznej często obserwuje się występowanie choroby u kobiet wykonujących czynności wymagające podnoszenia dziecka lub przenoszenia ciężarów – zjawisko to bywa określane jako „kciuk matki”^[2].

Rozpoznanie: Pewne i skuteczne metody diagnostyczne

Rozpoznanie zespołu de Quervaina ustala się na podstawie dokładnego wywiadu i badania lekarskiego. Szczególne znaczenie ma przeprowadzenie testu Finkelsteina oraz potwierdzenie obecności bólu i tkliwości w okolicy wyrostka rylcowatego kości promieniowej^[1][3]. Diagnostyka obrazowa (USG, RTG) wykonywana jest, gdy konieczne jest wykluczenie innych schorzeń lub ocena rozległości zmian w pochewkach ścięgnistych^[3][1].

Leczenie zespołu de Quervaina: jak szybko złagodzić ból?

Najskuteczniejsze i najszybciej przynoszące złagodzenie bólu są ortezy unieruchamiające kciuk i nadgarstek w połączeniu z iniekcjami steroidowymi do pochewki ścięgnistej^[1][4]. Taki schemat już w ciągu kilku dni do tygodnia pozwala na znaczącą poprawę ruchomości kciuka i ustąpienie podstawowych dolegliwości bólowych^[1][4].

Alternatywnie, w mniej nasilonych postaciach lub na początkowym etapie leczenia, stosuje się odpoczynek, modyfikację aktywności, NLPZ (zarówno ogólne jak i miejscowe) oraz indywidualnie dobraną fizjoterapię – ćwiczenia izometryczne i rozciągające, mobilizacje ścięgien i edukację ergonomiczną^[1][2][4].

W przypadku braku oczekiwanej poprawy po 4–6 tygodniach zachowawczej terapii oraz suplementacji iniekcjami steroidowymi, należy rozważyć leczenie zabiegowe. Współczesne trendy obejmują ultradźwiękowo prowadzoną iniekcję oraz techniki endoskopowe i chirurgiczne, których celem jest trwałe uwolnienie pochewki ścięgnistej i przywrócenie prawidłowego ślizgu ścięgien^[1][4][5].

Coraz większe znaczenie zyskują również metody regeneracyjne, takie jak osocze bogatopłytkowe (PRP) czy terapia falą uderzeniową, jednak ich skuteczność wymaga jeszcze potwierdzenia w badaniach porównawczych do glikokortykosteroidów^[5].

Najważniejsze zasady leczenia skutecznego i szybkiego

Podstawą szybkiego złagodzenia bólu w zespole de Quervaina jest wczesne zastosowanie odpoczynku, unieruchomienia w ortezie oraz modyfikacja aktywności prowadzących do przeciążenia ścięgien^[1][2]. Równocześnie można stosować NLPZ i lokalne zabiegi fizjoterapeutyczne. Najbardziej efektywne rezultaty daje dodanie iniekcji steroidowej – u wielu pacjentów prowadząc do niemal natychmiastowej poprawy^[1][4].

Kluczowe jest także prowadzenie edukacji ergonomicznej oraz utrzymanie efektów leczenia poprzez unikanie czynników sprawczych. Wczesne wdrożenie tych interwencji pozwala uniknąć przewlekłego zwłóknienia pochewki i konieczności leczenia chirurgicznego^[1][4].

Proces powrotu do pełnej sprawności i zapobieganie nawrotom

Po ustąpieniu ostrych dolegliwości bólowych konieczna jest kontynuacja fizjoterapii i indywidualnej reedukacji ruchowej. Ćwiczenia rozciągające, poprawiające ślizg ścięgien oraz stopniowe przywracanie obciążenia minimalizują ryzyko nawrotu i obniżają szansę na ponowne przekształcenie procesu w postać przewlekłą^[2][1].

U osób z wyraźnymi czynnikami ryzyka – przewlekłą pracą manualną, nawracającymi przeciążeniami czy chorobami reumatycznymi – konieczne może być okresowe kontrolowanie stanu i modyfikacja stylu życia, a czasem także interwencje profilaktyczne zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego lub terapeuty ruchowego^[5][2].

Podsumowanie

Najważniejsze kroki umożliwiające szybką ulgę w bólu zespołu de Quervaina to: natychmiastowe unieruchomienie kciuka i nadgarstka, minimalizacja ruchów prowokujących ból, zastosowanie iniekcji steroidowej oraz rozpoczęcie fizjoterapii ukierunkowanej na stopniowe przywracanie sprawności. Szybka reakcja i kompleksowe podejście do leczenia pozwalają uniknąć przewlekłości i konieczności interwencji chirurgicznej^[1][4][5].

Źródła:

• [1] https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/artykuly-i-poradniki/choroba-de-quervaina-objawy-przyczyny-sposoby-leczenia
• [2] https://alabsport.pl/blog/choroba-de-quervaina/
• [3] https://globiana.pl/choroba-de-quervaina-zapalenie-pochewek-nadgarstka/
• [4] https://www.medicover.pl/choroby/zespol-de-quervaina/
• [5] https://thepainclinic.pl/zespol-de-quervaina/