Rwa kulszowa kiedy operacja jest konieczna?

Rwa kulszowa to jedno z najczęstszych schorzeń neurologicznych objawiających się bólem korzeniowym w dolnej części kręgosłupa, promieniującym przez pośladek i wzdłuż kończyny dolnej. Operacja przy rwie kulszowej staje się konieczna w określonych sytuacjach związanych z nasileniem i utrzymywaniem się objawów, postępującymi powikłaniami neurologicznymi oraz brakiem reakcji na leczenie zachowawcze[1][4][7].

Kiedy rwa kulszowa wymaga operacji?

Głównym kryterium kwalifikacji do operacji jest brak skuteczności leczenia zachowawczego, obejmującego farmakoterapię, rehabilitację oraz fizykoterapię, przez okres minimum kilku tygodni. Najpoważniejszym wskazaniem do pilnej interwencji chirurgicznej jest pojawienie się powikłań neurologicznych takich jak osłabienie i niedowład mięśni kończyny dolnej, trwałe zaburzenia czucia, nietrzymanie moczu i stolca czy objawy zespołu ogona końskiego[1][7]. Wskazania do operacji wynikają z ciężkości objawów oraz czasu ich trwania – w sytuacjach nagłego i postępującego niedowładu, operacja powinna być wykonana jak najszybciej, by zminimalizować ryzyko trwałego uszkodzenia nerwów[1][7].

Według danych ok. 5–10% pacjentów dotkniętych rwą kulszową wymaga leczenia operacyjnego, co jest konieczne przede wszystkim wtedy, gdy intensywny ból lub powikłania neurologiczne uniemożliwiają codzienne funkcjonowanie i nie mijają mimo leczenia zachowawczego[4][7].

Jakie są przyczyny operacyjnych wskazań w rwie kulszowej?

U ponad połowy przypadków przyczyną rwy kulszowej jest przepuklina dysku, która powoduje mechaniczny ucisk na nerw kulszowy lub jego korzenie[1][6]. Innymi częstymi przyczynami są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i stenoza kanału kręgowego. Długotrwały ucisk prowadzi do niedokrwienia nerwu i uszkodzeń włókien nerwowych, skutkując objawami neurologicznymi (osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia czucia)[1][2][6].

Rozwój objawów takich jak postępująca utrata siły mięśniowej, zanik mięśni lub wystąpienie zaburzeń zwieraczy to sygnały alarmowe, wymagające pilnego rozważenia operacji. W tych okolicznościach zabieg chirurgiczny okazuje się kluczowy dla zapobieżenia nieodwracalnym ubytkom neurologicznym[1][7].

Jak przebiega diagnostyka i leczenie zachowawcze?

Podstawą diagnostyki rwy kulszowej są wywiad, badanie kliniczne ze sprawdzeniem objawu Lasègue’a oraz badania obrazowe, w tym rezonans magnetyczny, pomocne w identyfikacji przyczyny ucisku na nerw[1][5].

Leczenie zachowawcze obejmuje stosowanie leków przeciwbólowych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, fizjoterapię, rehabilitację oraz edukację w zakresie unikania przeciążeń[7]. U większości pacjentów (około 90–95%) objawy ustępują samoistnie do 10 tygodni. Przewlekła rwa kulszowa, utrzymująca się powyżej kilkunastu tygodni, rzadziej cofa się bez interwencji chirurgicznej[1][4][7].

Jak szybko decyzja o zabiegu wpływa na powrót funkcji neurologicznych?

W przypadkach powikłanych (np. zespół ogona końskiego) natychmiastowa operacja zwiększa szansę na pełne wycofanie się objawów neurologicznych. Badania wskazują, że im szybciej wdrożone chirurgiczne odbarczenie nerwu, tym większa skuteczność w przywracaniu funkcji motorycznych i czuciowych[7].

Zabiegi takie jak mikrodiscektomia czy laminektomia pomagają zlikwidować ucisk mechaniczny i umożliwiają regenerację struktury nerwu kulszowego. Zwlekanie z zabiegiem operacyjnym w ciężkich przypadkach znacznie obniża szanse na pełną regenerację i może prowadzić do trwałego kalectwa[7].

Podsumowanie – rwa kulszowa, operacja i jej konieczność

Wskazania do operacji rwy kulszowej dotyczą przede wszystkim pacjentów z ostrymi, powikłanymi objawami neurologicznymi oraz przypadków przewlekłego bólu nieustępującego mimo optymalnej terapii zachowawczej. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów alarmowych takich jak zaburzenia siły mięśniowej, sensomotoryczne deficyty lub nietrzymanie moczu/stolca. Właściwa decyzja o wyborze leczenia operacyjnego pozwala nie tylko zlikwidować dolegliwości bólowe, lecz także minimalizuje ryzyko trwałego kalectwa i powikłań neurologicznych[1][4][6][7].

Źródła:

• [1] https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/artykuly-i-poradniki/rwa-kulszowa-przyczyny-rozpoznanie-i-leczenie
• [2] https://rehab.pl/choroby-i-objawy/rwa-kulszowa/
• [4] https://sportsmedic.pl/rwa-kulszowa/
• [5] https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/150605,rwa-kulszowa
• [6] https://www.goonclinic.pl/rwa-kulszowa-dlaczego-boli/
• [7] https://www.ortopedio.pl/schorzenia-narzadu-ruchu/jak-leczyc-rwe-kulszowa/