Łokieć tenisisty to jedna z najczęstszych przyczyn bólu bocznej części łokcia, wynikająca z przeciążenia i mikrourazów ścięgien mięśni prostowników przedramienia. Czas leczenia łokcia tenisisty jest zmienny, zależy od zaawansowania zmian, szybkości wdrożenia rehabilitacji oraz zaangażowania pacjenta. U większości osób powrót do zdrowia zajmuje od kilku tygodni do kilku miesięcy, natomiast przypadki przewlekłe mogą wymagać terapii przez okres 3–12 miesięcy, rzadziej leczenia operacyjnego, jeśli leczenie zachowawcze okazuje się nieskuteczne [1][3][6].

Charakterystyka i objawy łokcia tenisisty

Łokieć tenisisty, zwany też lateral epicondylitis lub epicondylalgią, objawia się bólem w okolicy nadkłykcia bocznego kości ramiennej przy prostowaniu nadgarstka i chwytaniu przedmiotów [3][9]. Pojawia się także osłabienie siły chwytu i dyskomfort podczas wykonywania codziennych czynności [3][9]. Istotą problemu są zmiany degeneracyjne ścięgien, dotyczące przyczepu mięśni prostowników przedramienia, powstałe w wyniku powtarzających się mikrourazów. Wbrew nazwie, stan zapalny ma charakter wtórny, a główną rolę odgrywa stopniowa degeneracja włókien ścięgnistych [4][9].

Diagnostyka i kluczowe elementy terapii

Rozpoznanie łokcia tenisisty stawia się na podstawie badania klinicznego – charakterystyczny ból pojawia się przy prostowaniu nadgarstka w oporze i przy ucisku nadkłykcia bocznego [3][9]. Badania obrazowe, jak USG czy rezonans magnetyczny, służą głównie do oceny nasilenia tendinopatii i wykluczenia innych patologii [9].

W większości przypadków zaleca się postępowanie zachowawcze, obejmujące:

  • Odpoczynek i ograniczenie przeciążających czynności
  • Modyfikację aktywności
  • Stosowanie opaski uciskowej na przedramię (poniżej miejsca bólu)
  • Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (NLPZ)
  • Krioterapię
  • Fizjoterapię z programem ćwiczeń ekscentrycznych i masażu poprzecznego
  • Fizykoterapię (ultradźwięki, laser, ESWT)

W zaawansowanych przypadkach stosuje się iniekcje steroidowe, osocza bogatopłytkowego (PRP) oraz zabiegi chirurgiczne po przynajmniej 6–12 miesiącach braku poprawy [3][4][6].

Ile trwa leczenie łokcia tenisisty?

Czas trwania leczenia łokcia tenisisty zależy od wielu czynników:

  • Ostre przypadki: przy szybkim wdrożeniu rehabilitacji i skutecznym odciążeniu — zwykle 6–12 tygodni [1][7].
  • Przewlekła tendinopatia: leczenie i przebudowa ścięgna mogą trwać 3–12 miesięcy [4][6].
  • Leczenie operacyjne: powrót do pełnej sprawności po zabiegu to zwykle 3–6 miesięcy [4][6].

Znaczna poprawa odczuwalna jest często już po 2–6 tygodniach wdrożenia fizjoterapii i skojarzonych metod, jednak na pełną regenerację i powrót do pełnej aktywności trzeba czasem poczekać nawet rok [1][2][5][7].

Co wpływa na czas powrotu do zdrowia?

Na tempo leczenia wpływają głównie:

  • Zaangażowanie pacjenta w rehabilitację – regularne ćwiczenia i konsekwentne ograniczenie przeciążających czynności jest kluczowe [1][3]
  • Stopień zaawansowania zmian degeneracyjnych ścięgna – im poważniejsze uszkodzenia, tym dłuższa terapia [1][4][6]
  • Szybkość rozpoznania i podjęcia leczenia – wdrożenie ćwiczeń ekscentrycznych i odciążenia we wczesnym stadium skraca czas rekonwalescencji [1][3][4]
  • Czynniki predysponujące – wiek, powtarzające się przeciążenia, niewłaściwa technika, palenie papierosów pogarszają rokowanie [4][9]
  • Metody wspomagające – zastosowanie fali uderzeniowej (ESWT) często przyspiesza regenerację i redukuje ból już po kilku zabiegach, szczególnie przy przewlekłych dolegliwościach [1][2][6]
  • Przestrzeganie zaleceń i unikanie prowokujących czynności – pozwala uniknąć nawrotu i przewlekłości schorzenia [3][6]

Terapie wspomagające i innowacje

Fizykoterapia staje się coraz bardziej rozbudowana – popularność zdobywa fala uderzeniowa (ESWT) wykorzystywana zwłaszcza w przewlekłych tendinopatiach. Zabiegi ESWT przynoszą ulgę wielu pacjentom już po 2–3 sesjach, a cały cykl terapii trwa zazwyczaj kilka tygodni [1][2][6].

Coraz częściej w skomplikowanych przypadkach stosuje się terapie biologiczne, takie jak iniekcje osocza bogatopłytkowego (PRP), które dostarczają czynników wzrostu intensyfikujących naprawę ścięgna. Choć wyniki badań są obiecujące, skuteczność PRP wymaga dalszej oceny i zależy od indywidualnych cech pacjenta [6][9].

Elementem rehabilitacji są także programy progresywnych ćwiczeń (isometrycznych, ekscentrycznych, koncentrycznych), edukacja w zakresie ergonomii i modyfikacji ruchów. W przypadkach wyjątkowo opornych na terapię, po około roku, rozważa się leczenie operacyjne, które pozwala na powrót do pełnej sprawności po kolejnych 3–6 miesiącach rekonwalescencji [3][6].

Podsumowanie faktów oraz rekomendacje

Leczenie łokcia tenisisty wymaga cierpliwości, konsekwencji i indywidualnego podejścia. W większości przypadków odpowiednia, szybko wdrożona rehabilitacja (odpoczynek, fizjoterapia, modyfikacja aktywności) pozwala uzyskać wyraźną poprawę w ciągu 6–12 tygodni, a w cięższych postaciach czas powrotu wydłuża się do kilku lub nawet 12 miesięcy [1][4][6][7]. Ograniczanie obciążeń oraz nowoczesne metody wspomagające (ESWT, PRP) znacząco poprawiają efekty terapii i skracają czas leczenia u osób zaangażowanych w proces zdrowienia [1][2][3][6]. Najważniejsza pozostaje szybka reakcja na pierwsze objawy oraz aktywne uczestnictwo w rehabilitacji pod kontrolą specjalisty.

Źródła:

  1. https://www.brandvital.eu/ortopedia/lokiec-tenisisty-przyczyny-objawy-leczenie-rehabilitacja/
  2. https://bodymove.pl/lokiec-tenisisty/
  3. https://enel.pl/enelzdrowie/sport-i-fitness/jak-leczyc-lokiec-tenisisty
  4. https://gemini.pl/poradnik/artykul/lokiec-tenisisty-przyczyny-objawy-leczenie/
  5. https://medihorizon.pl/lokiec-tenisisty/
  6. https://www.szpitalnaklinach.pl/szpital/ortopedia/leczenie-lokcia-tenisisty/
  7. https://drww.pl/blog/zwolnienie-lekarskie-na-lokiec-tenisisty-ile-trwa-i-jak-przebiega-leczenie
  8. https://www.villamedica.pl/wysokospecjalistyczne/lokiec-tenisisty-skuteczne-leczenie-i-rehabilitacja-we-wroclawiu-villa-medica/
  9. https://www.rehasport.pl/lokiec/lokiec-tenisisty,5221,n,4324