Jakie są charakterystyczne objawy zespołu de Quervaina?

Zespół de Quervaina to schorzenie charakteryzujące się zapaleniem pochewek ścięgnistych mięśni prostowników kciuka, którego kluczowym objawem jest uporczywy ból w okolicy podstawy kciuka i nadgarstka oraz ograniczenie ruchomości tych struktur. Diagnozę schorzenia mogą sugerować także inne charakterystyczne symptomy, w tym przeskakiwanie ścięgien, obrzęk, osłabienie siły mięśniowej dłoni i objawy promieniujące do przedramienia oraz barku[1][2][3]. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę klinicznych objawów zespołu de Quervaina.

Najważniejsze objawy zespołu de Quervaina

Podstawowym symptomem zespołu de Quervaina jest ból zlokalizowany w okolicy wyrostka rylcowatego kości promieniowej po stronie kciuka. Ból ten wyraźnie nasila się podczas wykonywania ruchów chwytania, odwodzenia oraz prostowania kciuka, stając się szczególnie dotkliwy w codziennych czynnościach wymagających pracy manualnej[1][2][3]. Charakterystyczne jest także ograniczenie ruchomości kciuka i nadgarstka, które pojawia się wraz z postępem choroby[3][5].

Występowanie tkliwości dotykowej, obrzęku oraz zaczerwienienia skóry wokół kciuka i nadgarstka wskazuje na rozwijający się stan zapalny pochewek ścięgnistych, potęgując jednocześnie dolegliwości bólowe podczas ucisku lub ruchu kciuka[1][2][6]. Dodatkowo chorobie może towarzyszyć subiektywne uczucie osłabienia mięśni ręki, które znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie[1][4][9].

Mechanizm powstawania objawów – co dzieje się ze ścięgnami?

U podstaw mechanizmu choroby leży stan zapalny pochewek ścięgien prostowników kciuka przebiegających w kanale nadgarstka przy wyrostku rylcowatym kości promieniowej. Proces zapalny powoduje zwężenie kanału ścięgnistego, utrudniając swobodne przesuwanie się ścięgien podczas ruchów kciuka[1][5].

W wyniku tego pojawia się uczucie przeskakiwania ścięgien określane czasem jako palec trzaskający, a także charakterystyczne trzeszczenia słyszane i odczuwane podczas wykonywania ruchów – tzw. objaw mokrej skóry (wet leather)[5]. Te zjawiska są przejawem zwiększonego tarcia ścięgien o zmienione chorobowo pochewki, a ich nasileniu towarzyszy zwykle wzrost dolegliwości bólowych.

Ból jako dominujący symptom zespołu de Quervaina

Ból w zespole de Quervaina zlokalizowany jest zazwyczaj w okolicy nadgarstka od strony kciuka, przy wyrostku rylcowatym kości promieniowej. W początkowych fazach ból pojawia się wyłącznie podczas ruchów kciuka, natomiast w miarę rozwoju stanu zapalnego może stać się obecny również w spoczynku[1][2][3].

Charakterystyczny jest ból promieniujący do przedramienia lub barku w zaawansowanych stadiach choroby[1][2]. Intensywne dolegliwości odczuwane są przede wszystkim przy próbie odwiedzenia, prostowania kciuka lub jego oporu autorozciągającego (tzw. objaw autostopowicza)[5].

Objawy kliniczne w procesie przewlekłym

Nieleczony lub bagatelizowany zespół de Quervaina prowadzi do nasilenia i przewlekłości objawów. Dochodzi do włóknienia pochewek ścięgnistych i dalszego zwężenia kanału, co skutkuje stopniowym ograniczeniem ruchomości kciuka oraz osłabieniem lub zanikiem mięśni dłoni i przedramienia[1].

Pojawienie się przewlekłych dolegliwości bólowych i ograniczenie precyzyjnych ruchów kciuka wpływa na znaczące ograniczenie funkcjonalności ręki, szczególnie w kontekście wykonywania czynności wymagających siły chwytu[4][9].

Czynniki ryzyka i charakterystyka grupy dotkniętej schorzeniem

Biorąc pod uwagę dostępne dane, zespół de Quervaina dotyczy głównie osób aktywnych manualnie oraz kobiet w wieku średnim[4][9]. Choroba znana jest również pod nazwą „kciuka matki”, co wynika z częstości występowania u kobiet po porodzie oraz podczas opieki nad małymi dziećmi[4].

Chociaż brak precyzyjnych danych epidemiologicznych, istotne jest zauważenie, że zbyt późna diagnostyka lub lekceważenie objawów mogą prowadzić do nieodwracalnych zmian w obrębie ręki i długotrwałej dysfunkcji[1].

Podsumowanie – najistotniejsze cechy objawowe zespołu de Quervaina

Zespół de Quervaina charakteryzuje się przede wszystkim uporczywym bólem, ograniczeniem ruchomości kciuka i nadgarstka oraz uczuciem przeskakiwania ścięgien podczas ich ruchu. Objawom tym towarzyszą obrzęk, zaczerwienienie oraz tkliwość dotykowa skóry w okolicy wyrostka rylcowatego kości promieniowej. W przewlekłych przypadkach pojawia się promieniowanie bólu do przedramienia i barku oraz osłabienie siły mięśniowej dłoni, prowadzące do pogorszenia sprawności ręki[1][2][3][5][6].

Źródła:

• [1] https://thepainclinic.pl/zespol-de-quervaina/
• [2] https://diag.pl/pacjent/artykuly/choroba-de-quervaina-przyczyny-objawy-leczenie/
• [3] https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/artykuly-i-poradniki/choroba-de-quervaina-objawy-przyczyny-sposoby-leczenia
• [4] https://melisa.pl/porady/zespol-de-quervaina-wszystko-co-musisz-wiedziec/
• [5] https://www.doz.pl/czytelnia/a14968-Choroba_de_Quervaina_zespol_de_Quervaina__przyczyny_objawy_i_leczenie
• [6] https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/zespol-de-quervaina-objawy-diagnoza-i-leczenie,175,n,192
• [9] https://alabsport.pl/blog/choroba-de-quervaina/